Chrysant

chrysantbChrysanten zul je niet in de bijbel aantreffen. Ook in de bloemensymboliek van de christelijke traditie spelen ze geen rol. Het is een plant die uit Azië afkomstig is en met name in Japan en China een religieuze betekenis heeft. De Chinese naam voor deze bloem betekent: ‘het wezen van de zon’; In Japan beschouwt men haar als de verstoffelijking van de zon. Omdat de Japanse keizer beschouwd wordt als een rechtstreekse afstammeling van de zonnegodin Amaterasu, bevat de Japanse vlag – het land van de rijzende zon- in feite ook een verwijzing naar deze bloem.

In de huidige tijd is de chrysant één van de meest geliefde bloemen. Omdat ze een herfstbloeier is, wordt ze alom gebruikt op kerkhoven rond 1 en 2 november bij de viering van Allerheiligen en Allerzielen. Ze worden in de volksmond wel kerkhofbloemen genoemd of Allerheiligenbloemen. Witte chrysanten kunnen door hun kleur verwijzen naar een beeld uit het boek Openbaring: ‘Wie zijn dat in die witte kleren en waar komen ze vandaan? Dat zijn degenen die uit de grote verdrukking komen, die hun kleren hebben wit gewassen in het bloed van het Lam’ (Openbaring 7,13-14). De kleur goud (goud is een duurzaam materiaal) is een verwijzing naar de Eeuwige, naar het goud van de zon . Op afbeeldingen krijgen heiligen een ‘gouden zon’, een nimbus, achter hun hoofd.

 

Lelie

leliebDe lelie, met name de grootbloemige die heerlijk geurt, is bij uitstek een bloem die geassocieerd wordt met de moeder van Jezus: Maria. Dat geldt ook voor de roos. Het zijn beide fraaie bloemen die mensen de eeuwen door bekoord hebben.

 

 

roosbDe roos wordt een beeld van de liefde, witte rozen verwijzen naar een zuivere liefde, rode naar de hartstocht. In het boek Jezus Sirach wordt verwezen naar rozentuinen in Jericho. In de bijbel word de roos ook gebruikt als verwijzing naar jonge vrouwen. In dat opzicht staat in het Hooglied 2,1 : ‘Ik ben een roos van Saron’. Het dienstmeisje dat genoemd wordt in Handelingen 12:13 heet Rode, wat ro0s betekent.
Maria wordt wel beschouwd als ‘roos zonder doornen’. Rogier van der Weyden laat de doornen bij een rozenstruik die hij naast Maria schildert, weg in het zogenaamde \Isenheimer Altar’

De lelie wordt door haar schoonheid gebruikt in een vergelijking over bezorgdheid: ‘Kijk naar de lelies op het veld hoe zij groeien, zij werken niet en spinnen niet, en toch zijn ze mooier dan de heerlijkheid waarmee Salomo zich bekleedde’ (Matteüs 6,28; Lucas 12,27). Met de lelies van het veld wordt niet een speciale bloem bedoeld, maar men gaat er tegenwoordig vanuit dat het een allerlei fraaie bloemen kunnen zijn waaronder bijvoorbeeld de prachtige rode anemonen die in het voorjaar hele velden in het land van de bijbel kleuren.

De lelie en de roos komen vaak op afbeelding in relatie tot Maria voor. Op 15 augustus viert de katholiek kerk dat Maria toen zij stierf teruggekeerd is naar’ de Vader in de hemel’.

Jacobskruiskruid (Seneceo jacobaea)

JacobskruiskruidaDit zonnig gele kruid draagt de naam van Jacobus ‘de Meerdere’. HIj is in de Bijbel één van de 12 leerlingen van Jezus. Zijn gedenkdag is op 25 juli. Hij wordt vereerd in Santiago de Compostela, in het  ‘heilige veld van de sterren’ (stella betekent ster). Daar werd volgens de overlevering zijn gebeente gevonden. Rond 25 juli bloeit  het kruid met bloemen als sterretjes. Het is giftig voor paarden.

Jacobsladder (Polemoium caerulum)

JacobsladderDe Jacobsladder draagt de naam van ‘vader Jacob ‘ in het eerste , oude testament. Jacob had een droom: en zag een ladder die op de aarde stond en waarvan de top tot in de hemel reikte. Langs die ladder stegen Gods engelen op en daalden neer’ (Genesis 28,12)

De bladeren van de plant lijken op ladders en de hemelsblauwe bloemen beginnen van boven naar beneden te bloeien. Zo kreeg deze plant haar naam. Cauruleus betekent in het latijn (hemels) blauw.

Inmiddels zijn er ook witte en roze variëteiten.

 

Sint Janskruid (Hypericum perforatum)

st_janskruid_2aVeel geneeskrachtige kruiden die rond juni, begin juli bloeien, dragen als volksnaam Sint Janskruid. De Roomse kamille die met name in borentuinen voorkomt, ook wel moederkruid genaamd is daar ook een voorbeeld van. De echte kamille is nog steeds een geliefd huismiddel bij kiespijn.

Het echte Sint Janskruid (Hypericum perforatum) herinnert op diverse wijze aan Johannes. De bloemknoppen geven bij het stuk wrijven een rood sap af, een herinnering aan het bloed dat bij zijn onthoofding vloeide.

st_janskruid_1aDe blaadjes lijken – als je ze tegen het licht houdt- vele klein gaatjes te hebben. Een legende vertelt hoe de duivel eindeloos geprobeerd heeft met zijn scherpe klauwen de geneeskracht van dit kruid te breken. De volksnaam “jaag den duivel” herinnert aan het gebruik om Sint Janskruid, samen met allerlei andere kruiden in de vorm van een krans of een bundel, op allerlei plaatsen te hangen zoals staldeuren en zelfs schoollokalen, om het kwaad te weren.

Margriet (Leucanthemum sp.)

margrietbDe latijnse naam margriet betekent “parel”. Ze is een parel tussen de grassen. Parels fascineren door hun schoonheid.

In de tijd van het Matteüsevangelie zijn parels kostbare juwelen. Hij gebruikt het beeld van de parel in vergelijking met het koninkrijk: “Het gaat met het koninkrijk der hemelen als met een schat, in de akker verborgen. Toen iemand hem vond, verborg hij hem, en van blijdschap ging hij alles verkopen wat hij bezat en kocht hij die akker. Ook gaat het met het koninkrijk der hemelen als met een koopman op zoek naar mooie parels. Toen hij één kostbare parel gevonden had, ging hij alles verkopen wat hij had en kocht hij haar.
(Matteüs 13,44-45)

De wilde margriet is in juli over haar hoogtepunt van bloeien heen, maar de tuinmargrieten bloeien in alle eenvoud stil door.